Jeszcze przed wyruszeniem w podróż zastanawiałam się co zobaczyć, co jest najważniejszego i najznakomitszego na południu Indii. Najpierw kupiłam przewodnik "Indie" popularnego wydawnictwa Lonely Planet. Niestety nie napisano naszego odpowiednika w języku polskim w firmie Paskal. Przytachałam ją do domu, otwierałam na przypadkowych stronach, wszystkie miejsca są ciekawe i godne zobaczenia. Ale czasu niewiele. Nie sposób zobaczyć wszystkich ważnych obiektów na południu Indii w trzy tygodnie. Wówczas to wpadłam na rewelacyjny pomysł: poszłam do czytelni bibliotecznej i wypożyczyłam jeden z tomów Sztuki Świata poświęcony Indią. Czytałam i wypisywałam wszystkie miejsca, które wpłynęły na rozwój sztuki. Takim miejscem jest właśnie Pattadakal. W Pattadakalu spotkały się dwa style budowania świątyń, które zrodziły się w Indiach. Są to świątynie w stylu północnym (nagara) i świątynie w stylach południowych, czyli drawijskich (zdjęcie 1).

1 Świątynie w stylu nagara:

Papanatha

Mandapa umieszczona na prostokątnym podeście o wymiarach 30x13 m, w której znajdują się dwie sale z 16 kolumnami oraz cela z lingamem (zdjęcie 2). Lingamy spotykamy w świątyniach i innych miejscach poświeconych kultowi Śiwy lub jednej z jego postaci. Jest to najczęściej stojący głaz w kształcie fallusa, przedstawiający w hinduizmie wszechświat. Kiedy lingam spoczywa w joni następuje równowaga potrzebna do utrzymania ładu na ziemi. Adoracja Śiwa-linga stanowi podstawowy akt rytualny śiwaizmu. Opis początków kultu lingi zaleźć można w Kurma-purana, czyli w księdze starych tradycji. A było to tak...grupa mędrców wraz ze swymi synami i żonami, postanowiła wieść życie w ascezie w Lesie Sosnowym w Himalajach. Jednak mieszkający w Himalajach na górze Mewar Śiwa widzi, że mędrcy podążają w złym kierunku ich ascezy nie prowadzą do wyzwolenia absolutnego. Decyduję się opuścić swoją siedzibę, aby oferować mędrcom nową, najwyższą formę praktyki religijnej - adorację własnej lingi. Dotarłszy do Lasu Sosnowego Śiwa przybrał postać muskularnego młodzieńca, zaś swego kompana Wisznu przemienił się w piękną kobietę. Razem chadzali po Lesie Sosnowym żebrząc. Żony mędrców ujrzały młodzieńca snującego się tedy i owędy. Jak ujrzały, zapomniały o skromności i rozpoczęły z nim igraszki. Zaś ich synowie również nie próżnowali z przemienionym w piękną kobietę Wisznu (zdjęcie 2, zdjęcie 3). Gdy ujrzeli to mędrcy zaczęli rzucać wyzwiskami na przebranych bogów. Ale mądry bóg Śiwa odpowiedział: "ta piękna kobieta tylko wydaje się kobietą ona nigdy nie pożądała żadnego mężczyzny to złuda Maja". Rozwścieczyło to mędrców i zaczęli okładać Śiwę kijami i wrzeszczeli: " O ty który masz nieczyste myśli! Pozbądź się swej lingi!" Wtem Śiwa oderwał swojego fallusa i wbił go w ziemie (zdjęcie 5). A ziemia zadrżała, słońce przestało świecić, a ocean stał się niespokojny. I wówczas to mędrcy rozpoznali Śiwę i Wisznu i pobiegli powiedzieć o tym Brahmie. A Brahma powiedział: "Asceci, jogini stale się trudzą szukając swojego skarbu, nie wiedząc że go mają. Idźcie zatem i zróbcie kopie widzianego przez was linganu, oddawajcie jemu cześć, postępujcie zgodnie z wedyjskimi zasadami i powtarzajcie mantry na cześć bogów". Oczywiście moja wersja to streszczenie i spore uproszczenie. Księga Kurma-puram to coś w rodzaju Nowego Testamentu w naszej religii.

Do świątyni Papanatha wchodzi się przez przedsionek. Mury zewnętrzne zdobią nisze z motywami kudu (terminem kudu oznacza się motyw dekoracyjny w postaci łuku w kształcie końskiej podkowy). Nad dachem wznosi się śikhara typu północnego, o wygiętych liniach.

Kaśinatha

Świątynia poświęcona Śiwie. Kolumny, ściany i stropy bogato zdobione scenami z mitologii hinduistycznej. W sanktuarium, nad lingamem, znajduje się wyrzeźbiony w suficie piękny kwiat lotosu. Lotos w jest symbolem czystego ducha wychodzącego z nieczystej cielesnej materii. Lotos choć rośnie na błotnistych wodach, zachowuje swą nieskazitelną czystość i odznacza się wyjątkowym pięknem. Tak więc dla indyjskich filozofów lotos był ucieleśnieniem samego bóstwa, nietkniętego i nie zbrukanego przez mętne wody tego świata.

Galaganatha

Świątynia Śiwy z wysoką śikharą zakończoną amalaką (ozdoba w kształcie spłaszczonej, żebrowanej kuli). Wewnątrz świątyni znajdują się piękne płaskorzeźby opowiadające o wyczynach Śiwy zabijającego demona Andhakę (zdjęcie 6).

2 Świątynie w stylach południowych:

Wirupaksza (zdjęcie 7)

Najważniejsza świątynia w Pattadakalu. Ta świątynia swoją nazwę zawdzięcza jednemu z imion Śiwy "O dziwnych oczach". Świątynia dedykowana Śiwie została ufundowana przez małżonkę Wikramaditji II dla uczczenia zwycięstw króla nad Pallami. Zbudowana w stylu mieszanym. Posiada mandapę z kolumnami i trzema wejściami, a jej masywne sanktuarium mieści wielki lingam. Jest całkowicie otoczona murami z wewnętrznymi celami i ma długość 40 m długości. Nad sanktuarium wznosi się trójkondygnacyjna wieża w stylu drawijskim. Od wschodniego wejścia do świątyni stoi byk Nandin, wierzchowiec Śiwy.

Mallikardżuna

Świątynia wzniesiona przez tą samą królową ok. 740 na planie w kształcie krzyża, w stylu typowo drawijskim, nigdy nie dokończona.

Sangameśwara

Dedykowana Śiwie i zbudowana w czystym stylu drawijskim. Posiada niewielkie, mroczne sanktuarium rozjaśniane światłem z kamiennego dżali (dosłownie wyraz ten znaczy sieć; terminem tym określamy ażurowe ekrany z kamienia lub marmuru zdobiące otwory okienne). W świątyniach hinduskim bardzo częstym motywem jest swastyka. Oczywiście ta odwrócona symbolizująca szczęście, a nie propagowana przez Hitlera - nazistowska.

W pobliskich górach znajdują się liczne świątynie wykute w skałach.