BOMBAJ (MUMBAJ) jest to ważny port na zach. wybrzeżu Indii, drugie, co do ważności miasto w Indiach, stolica stanu Maharasztra. To olbrzymie miasto zbudowane jest na siedmiu wyspach. Niegdyś w tym małym porcie i niedużych wioskach znaleźli schronienie hindusi należący do kasty Kuli (niewykwalikowani pracownicy). W r. 1300 Radża z Gudżaratu Bhimadewa, uciekając przed hordami muzułmańskimi schronił się na tym obszarze zakładając miasto, które dopiero pod panowaniem Anglików rozwinęło się w miasto Bombaj, od wioski zwanej Mumbadewi (od imienia lokalnego bóstwa). Miasto zostało podbite przez sułtanów z Gudżaratu w I. 1346-1348, a następnie sprzedane Portugalczykom w 1534. Gdy Katarzyna Braganza poślubiła Karola II z Anglii w 1661, Portugalczycy podarowali jej Bombaj. Siedem lat później miasto przeszło w ręce Anglików, stając się własnością Kompanii Wschodnioindyjskiej, która do r. 1783 oddała ją w dzierżawę Koronie za sumę 10 lirów rocznie. W 1784 Bombaj został przejęty przez administrację Indii brytyjskich, wówczas to oddzielne wyspy zostały ze sobą połączone, zaś między wyspami Worli i Mahalakszmi wybudowano tamę. Parsowie, zamieszkujący pobliskie wybrzeże od VIII w. zaczęli tłumnie osiedlać się w nowym mieście. W 1708 Anglicy przenieśli do Bombaju swą administrację, w 1853 założono tam pierwszą linię kolejową i pierwszą przędzalnię. To właśnie w Bombaju w 1885 odbyło się pierwsze posiedzenie Indyjskiego Kongresu Narodowego.
    Obecnie jest to olbrzymie miasto, które zajmuje nie tylko siedem pierwotnie zajmowanych wysepek i wielką wyspę Salsette, ale i obszary lądowe, gdzie usytuowane są przedmieścia (ogromne slamsy). W Bombaju mieszka ponad 8 min ludzi. Centrum handlowe, intelektualne i przemysłowe mieści się na obszarze starego Bombaju, który rozciąga się od dzielnicy portowej aż po wzgórza Malabaru. Na wzgórzach tych znajdują tzw. "Wieże Milczenia" - Dachma, gdzie wystawia się ciała zmarłych na pastwę ptaków padlinożernych. Wyznawcy zaratusztrianizmu - najstarszej z żywych religii świata powstałej około 1500 roku p.n.e. wywodzącej się z Iranu - przenoszą ciało zmarłego do odosobnionego miejsca gdzie ciało pozostawia się na pastwę drapieżnych ptaków i zwierząt.
    Śmierć jest dla zaratusztrian przykrym momentem, prowadzi, bowiem do rozdzielenia elementu duchowego od cielesnego, a to właśnie w świecie fizycznym następuje pełne objawienie dobra jedynego boga - Ahura Mazdy. Śmierć zmusza do przejścia w stan istnienia bezcielesnego zwanego menog, przynależącego do sfery działania złego Angra Manju. Wraz z ostatnim tchnieniem w ciało zmarłego wstępuje demon sprawiający, że staje się ono nieczyste. Ludzie oraz wszystkie święte stworzenia powinny unikać kontaktu ze zwłokami.
    Jednym z siedmiu takich świętych stworzeń jest ziemia. Złożenie do niej ciała prowadzi do jej skalania. Jeśli ciało zostało pogrzebane skazywałoby duszę na wieczne błąkanie się w krainie cieni. Zaratusztrainizm nie zezwala także na kremację, gdyż kala to ogień, najświętszy z wszystkich żywiołów. Ciała nie można także wrzucić do wody, ponieważ i ona jest świętym elementem.
    Zaratusztrianie sądzą, że istota ludzka zbudowana jest z dziewięciu elementów, z których jedne, przynależą do świata fizycznego (ciało), inne do świata poza-fizycznego (energia życiowa) i ostatnie do świata boskiego (dusza, wiedza boska). Mimo że dusza ulatuje z ciała, to wciąż pozostaje związana z ośmioma elementami. W momencie śmierci każdy z tych elementów powinien "pożegnać się" z bytem doczesnym, a jedyną metodą jest - według Awesty, świętej księgi zaratusztrianizmu - jak najszybszej przeniesienie ciała w miejsce dobrze widoczne dla drapieżnych ptaków i zwierząt, które pozbawiły je tkanki miękkiej. Miejsce takie nazwano - dachmą -wieżą milczenia.
    Kiedy już ciało dotrze na dachmę, pozostawia się je nagie, przywiązane za ręce i nogi tak, aby resztki tkanki miękkiej rozwleczone przez drapieżniki tak żeby nie skalały roślin, wody lub ognia. Czynności te wykonywali tzw. "nosiciele ciała" - nasasalar.
    Diaspory zaratusztriańskie znajdują do dnia dzisiejszego w Indiach, Pakistanie, Iranie, Wielkiej Brytanii, USA i innych krajach. Ortodoksyjne przestrzeganie nakazów pogrzebowych w nowoczesnym społeczeństwie stało się jednak praktycznie niemożliwe.
    Diaspory irańskie na początku XX wieku zaczęły zakładać cmentarze i zaprzestały korzystania z dachm. Ortodoksyjni wyznawcy starają się jednak nakłaniać współwyznawców do porzucania "nowoczesnych" (i zgubnych dla duszy) rozwiązań oraz do przetransportowania ciał zmarłych członków wspólnoty do Indii lub Pakistanu, gdzie wciąż znajdują się nieliczne czynne dachmy np. w Bombaju.
    Wielkie cylindryczne wieże milczenia o średnicy dochodzącej nawet do 90 m i wysokości około 6 m znajdują się na wzgórzach Malabar, niegdyś z dala od siedzib ludzkich, obecnie w obrębie miasta. Jednak w latach 90 zaczął być odczuwalny dramatyczny spadek populacji sępów. Kiedyś ptakom wystarczało pół godziny na to, aby oczyścić zwłoki z miękkich tkanek. Potem pozostałości zanoszono do jamy wypełnionej węglem drzewnym i wapnem, a czas i słońce dopełniały dzieła, zamieniając kości w proch. W 1999 r. w rejonie wież nie zaobserwowano już jednak ani jednego sępa (informacje z tekstu Maja Kornacka)
    Większość pomników i dużych budowli jak Muzeum Księcia Walii kiedyś Uniwersytet, Poczta Główna, Dworzec Wiktoria zbudowali angielscy architekci w "indogotyckim" stylu. Monsun, trwający tu od poł. czerwca do poł. września ze średnią temperaturą 24-27°C powoduje częste zalewanie niżej położonych obszarów i ziem niedawno wydartych morzu. Najbardziej charakterystyczne zabytki to Brama Indii i hotel Tadż Mahal, "Wieże Milczenia", Ratusz Miejski, Custom House (Dom Celny); Katedra Świętego Tomasza, Rządowe Nadbrzeżne Magazyny, Plac Crawforda, Dworzec Wiktorii, Afgański Meczet na Kolabie, Radź Bhawan oraz inne świątynie i sanktuaria.
    Wokół Bombaju usytuowane są liczne historyczne i zabytkowe miejsca, np. wyspa Elefanta, groty Kanheri Jogeśwari.
    Wyspa Elefanta leży w Zatoce Bombajskiej, 10 kilometrów od brzegu. Zawdzięcza swą nazwę Portugalczyką, którzy wylądowali na wyspie i odkryli wielką kamienną statuę słonia. Na wyspie znajdują się dwa niewielkie wzgórza, w których usytuowane są groty. Można do nich dotrzeć wielkimi schodami o długości 400 m, łączącymi je z nabrzeżem. Tam w drugiej połowie VIII wieku, wydrążono w skale olbrzymią grotę poświęconą Śiwie w jego trzech postaciach. Jest to tak zwana Trójca Indyjska, czyli Trimurti. Posąg Śiwy, a raczej jego popiersie, ma 6 m wysokości. W środku- twarz chwały; na lewo- twarz wyrażająca groźną naturę boga jako tego, który niesie śmierć i zniszczenie; na prawo- łagodne oblicze kobiece symbolizujące miłosierną naturę boga- dawcy życia i opiekuna wszystkich stworzeń. Trimurti jest jedną z niewielu rzeźb, które nie uległy zniszczeniu podczas wybuchu prochu składowanego w tej świątyni przez Portugalczyków. Świątynia ma kształt kwadratu o boku 43 metrów, w której znajduje się 26 kolumn. Monumentalne rzeźby zdobiące ściany mają harmonijne proporcje i sprawiają wrażenie spokojnego piękna. Charakterystyczny jest łagodny, lekko pogardliwy wyraz tych majestatycznych twarzy. Przedstawiają Śiwę w jego aspekcie Ardhanariśwary, czyli na wpół kobiety, na wpół mężczyzny. W niszy znajduje się też rzeźba przedstawiająca zejście Gangesu z niebios na głowę Śiwy i jego małżonki Parwati. Każde z czterech wejść strzeżone jest przez niezwykle piękne statuy dwarapalów (strażników bram). Grota od strony wschodniej ma dwie kaplice, przed którymi znajduje się dziedziniec z okrągłą platformą dla tancerzy pośrodku oraz sanktuarium z lingam (fallusem). Inne grot znajdujące się na wyspie są uboższe w zdobnictwo.
    Niedaleko Bombaju mieści się centrum atomowe w Trombaju i ogromne centrum filmowe zwane powszechnie Bollywood.
    Indyjska kinematografia jest największa na świecie. Pracuje w niej około 2,5 miliona ludzi, powstaje tam do tysiąca filmów rocznie. Aktorzy traktowani są jak bóstwa. Zarabiają nawet do 40% budżetu przeznaczonego na film. Filmy bollywoodzkie są tworzone w konwencji masala movie utożsamianej na Zachodzie z kategorią musicalu; z licznymi sekwencjami taneczno-śpiewanymi. Akcja zwykle opiera się na tradycyjnych melodramatycznych schematach. W nieskończoność opowiada się trzy, cztery podobne historie, których najważniejszym punktem odniesienia jest miłość - w kastowym społeczeństwie Indii ideał niemal nieosiągalny oraz komplikacje rodzinne - tu częstym motywem jest adopcja, przyrodnie rodzeństwo, zdrada; a wszystko koniecznie zakończone pojednaniem zwaśnionych i doprowadzeniem do zjednoczenia rodziny.
    Taniec śpiew odgrywa w filmach indyjskich szczególną rolę. Piosenki z filmów nadawane są na okrągło już miesiące przed premierą. To piosenki w dużej mierze decydują o sukcesie bądź porażce dzieła. Przez ostatnie 60 lat filmy z Bollywood stanowiły niewyczerpane źródło indyjskich muzycznych przebojów. W istocie w Indiach przemysł muzyczny i filmowy są jednością. Trzeba jednak wiedzieć, że gwiazdy tych filmów tańczą, ale nie śpiewają. Głosu w piosenkach użyczają im słynni piosenkarze z playbacku, niewidoczni na ekranie, ale słynni z płyt ze ścieżką dźwiękową z filmu. Wielu widzów filmów z Bollywood doznaje w trakcie seansów ekstazy, gorączki z wrażenia, śmieje się i płacze na przemian ze wzruszenia.
    Bollywood nie jest wiernym odzwierciedleniem indyjskiej rzeczywistości. Być może rację miał poeta i scenarzysta Javed Akhtar, określając je kiedyś jako "najbliższego sąsiada Indii". To odrębny świat z własną symboliką i tradycjami. Wystarczająco bliski, by widz mógł się z nim identyfikować, ale jednocześnie na tyle niedostępny, by na parę godzin zapomnieć o rzeczywistości.
    Filmy powstają w wielu ośrodkach w Indiach i w wielu językach. W Bollywood powstają filmy w języku hindi, zwykle w odmianie hindustani, zawierającej wiele naleciałości urdu, dzięki czemu są one zrozumiałe w całych Indiach, co daje im przewagę nad filmami Tamilskimi czy Bengalskimi.